Nội dung chính
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng thông tư mới nhằm thiết lập khung pháp lý về an toàn và quản lý rủi ro khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động tài chính.
Trong bối cảnh công nghệ tài chính (Fintech) phát triển bùng nổ, việc kiểm soát các thuật toán AI trở thành ưu tiên hàng đầu để bảo vệ hệ thống tài chính quốc gia. Tại cuộc họp báo công bố kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2026, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, khẳng định dự thảo Thông tư về an toàn và quản lý rủi ro trong ứng dụng AI đang được hoàn thiện khẩn trương, dự kiến sẽ chính thức ban hành ngay trong quý II/2026.
Bước đột phá thể chế: Từ Nghị quyết 57 đến cơ chế Sandbox
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, NHNN đã kiến tạo một lộ trình bài bản với 5 trụ cột chiến lược: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06. Hệ thống văn bản pháp lý đang dần hoàn thiện, tiêu biểu là Chỉ thị số 02/CT-NHNN về đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm an ninh thông tin năm 2026.
Đáng chú ý, việc tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được xem là “chìa khóa” mở đường cho các giải pháp công nghệ đột phá như chấm điểm tín dụng bằng AI hay triển khai Open API, giúp các doanh nghiệp Fintech có không gian thực nghiệm an toàn trước khi thương mại hóa rộng rãi.
 |
Số liệu ấn tượng về sự chuyển dịch số trong ngành ngân hàng
Ngành ngân hàng tiếp tục khẳng định vị thế tiên phong trong nền kinh tế số với những con số tăng trưởng đầy ấn tượng tính đến hết quý I/2026:
- Giao dịch số: Hầu hết các tổ chức tín dụng (TCTD) hiện đã đạt tỷ lệ giao dịch trên kênh số vượt mức 95%.
- Giá trị thanh toán: Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng xử lý gần 130 triệu tỷ đồng, tăng trưởng đột phá hơn 70% so với cùng kỳ.
- Thói quen tiêu dùng: Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) trong năm 2025 đã đạt mức khổng lồ, gấp 28,17 lần GDP cả nước.
Tăng cường “lá chắn” bảo vệ khách hàng trước tội phạm công nghệ cao
Không chỉ tập trung phát triển, NHNN đặc biệt chú trọng đến tính an toàn cho người dùng thông qua Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro (SIMO). Hiệu quả của hệ thống này đã được chứng minh qua những con số thực tế:
- Đã phát đi hơn 3,7 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng.
- Hỗ trợ hơn 1,2 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch kịp thời.
- Ngăn chặn rủi ro thất thoát gần 4,17 nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh đó, việc thực hiện Đề án 06 và kết nối dữ liệu với Bộ Công an đã giúp “làm sạch” nền tảng dữ liệu khách hàng. Tính đến tháng 4/2026, gần 155 triệu hồ sơ khách hàng đã được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc VNeID, giúp triệt tiêu các tài khoản ảo và nâng cao tính minh bạch cho toàn hệ thống.
Chiến lược nhân sự: Xây dựng đội ngũ “Đại sứ số”
Để vận hành các công nghệ phức tạp như AI, NHNN đã triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” nhằm phổ cập kỹ năng cho cán bộ công chức. Ngành đã xây dựng được mạng lưới hơn 2.600 “Đại sứ số” và “Hạt nhân số”, đồng thời áp dụng cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia công nghệ chất lượng cao từ các ngân hàng thương mại lớn về hỗ trợ quản lý nhà nước.
Hướng tới kỷ niệm 75 năm thành lập Ngân hàng Việt Nam (1951-2026), ngành ngân hàng đang chuyển mình mạnh mẽ với tinh thần “Lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, dữ liệu là nền tảng, công nghệ là động lực”. Việc ban hành các quy định về AI sắp tới sẽ là bước đi quyết định để duy trì sự tin cậy và bền vững cho hệ thống tài chính số tại Việt Nam.
Bạn đánh giá thế nào về việc ứng dụng AI trong ngân hàng? Liệu các quy định mới có giúp người dùng yên tâm hơn khi thực hiện giao dịch số? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn bên dưới!