IPO lớn nhất lịch sử Mỹ: Hàng nghìn nhân viên Anthropic bỗng thành triệu phú

Anthropic huy động 81,3 tỷ USD trong IPO lớn nhất lịch sử nước Mỹ, định giá công ty mẹ của Claude ở mức 1.500 tỷ USD. Khoảng 2.800 nhân viên và cựu nhân viên có thể thành triệu phú nhờ cổ phần.
Ngày 18⁄11, Anthropic huy động được 81,3 tỷ USD từ thương vụ IPO lớn nhất lịch sử nước Mỹ. Công ty mẹ của ứng dụng AI Claude chốt giá IPO tại 83 USD một cổ phiếu, cao hơn khoảng giá dự kiến ban đầu là 70 đến 78 USD. Mức giá này xóa tan những lo ngại về cổ phiếu AI và triển vọng huy động vốn trong ngành công nghệ, đồng thời định giá Anthropic ở mức 1.500 tỷ USD.
Thương vụ này không chỉ là câu chuyện của các nhà đầu tư lớn. Hai công ty cho biết họ sử dụng mô hình và thông tin công khai để đưa ra ước tính, như thời gian cần để hưởng cổ phần, việc thực hiện quyền chọn, số quyền chọn được cấp và thời điểm thưởng cổ phiếu, vì hồ sơ IPO không công bố số cổ phiếu của từng cá nhân.

Dù không có số chính xác, lượng tài sản được chia cho các nhân viên được dự báo là rất lớn. Giá thực thi trung bình trong các quyền chọn mua của nhân viên chỉ là 2,91 USD một cổ phiếu, thấp hơn rất nhiều so với giá IPO 83 USD. Thậm chí, những người gia nhập công ty từ khi mới thành lập cách đây 5 năm còn sở hữu quyền chọn mua với giá dưới 1 USD một cổ phiếu.
Người đến sớm được hưởng nhiều nhất
“Ai cũng mong số cổ phiếu mình nắm giữ tăng giá đến mức có thể đổi đời. Không có gì tuyệt vời hơn thế”, CEO Hill Andrew Benson nói với Reuters. Quyền chọn mua giá rẻ được cấp sớm, theo thời gian, đã trở thành tài sản khổng lồ khi công ty niêm yết ở mức định giá cao.
Tuy nhiên, không phải nhân viên nào cũng có thể bán hết cổ phiếu ngay. Quy định này nhằm tránh việc cổ phiếu bị bán tháo ồ ạt ngay sau IPO, đồng thời giữ chân nhân viên ở lại công ty thêm một thời gian.
Câu chuyện của Anthropic không phải là trường hợp duy nhất. Khi SpaceX làm IPO hồi tháng 6, rất nhiều nhân viên của hãng này cũng trở thành triệu phú sau khi làm việc tại đây hơn một thập kỷ. Mô hình này đã trở thành một phần quen thuộc của Thung lũng Silicon: lương chỉ là một phần thu nhập, phần lớn giá trị nằm ở cổ phiếu, và giá trị đó chỉ thực sự hiện hình khi công ty lên sàn hoặc được mua lại.
Từ 940 người lên 5.300 người trong chưa đầy hai năm
Anthropic được thành lập năm 2021 bởi một nhóm nhà nghiên cứu sau khi họ rời OpenAI. Cơn sốt AI giúp lượng nhân sự của công ty bùng nổ: từ chỉ 940 người cuối năm 2024 lên 5.300 người cuối tháng 9 năm nay. Thưởng cổ phiếu là quyền lợi chủ chốt để họ thu hút nhân tài trong cuộc cạnh tranh khốc liệt về nhân lực AI, khi các công ty lớn sẵn sàng trả lương hàng triệu USD một năm cho những kỹ sư giỏi.
Một ví dụ cho thấy quy mô của phần thưởng này nằm trong hồ sơ IPO: năm 2024, Anthropic cấp cho Giám đốc Tài chính Krishna Rao quyền chọn mua 14 triệu cổ phiếu, với giá thực thi 1,3 USD. Đây là trường hợp của một lãnh đạo cấp cao, nhưng nó cho thấy cách các công ty AI đang dùng cổ phiếu như một công cụ giữ chân và khích lệ, thay vì chỉ dựa vào lương tháng.
Với các startup Việt, câu chuyện Anthropic mang đến vài bài học thực tế. Thứ nhất, cổ phiếu thưởng cho nhân viên chỉ có giá trị khi công ty thực sự tăng trưởng và có lối thoát rõ ràng, như IPO hoặc mua lại. Thứ ba, một đợt IPO thành công có thể thay đổi hoàn toàn đời sống của hàng nghìn người bình thường, không chỉ các nhà sáng lập và nhà đầu tư.
Anthropic đã chứng minh rằng trong cơn sốt AI, giá trị không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn nằm ở những con người xây dựng công nghệ đó. Và khi công ty thành công, những con người ấy xứng đáng được chia phần. Đó có lẽ là phần đẹp nhất của thương vụ IPO lớn nhất lịch sử nước Mỹ.
Nguồn tin: VnExpress



