Nội dung chính
Việc Bộ Công Thương chính thức loại bỏ dầu hỏa khỏi danh mục điều hành giá xăng dầu định kỳ đánh dấu một bước chuyển dịch quan trọng trong quản lý năng lượng theo cơ chế thị trường.
Theo thông tin mới nhất, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 21/2026, chính thức bãi bỏ cụm từ “dầu hỏa” tại khoản 2 Điều 1 của Thông tư số 18/2025 (ban hành ngày 13-3-2025). Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29-4-2026, điều chỉnh lại phạm vi quản lý đối với các mặt hàng xăng dầu tại Việt Nam.
Thay đổi căn bản trong cơ chế quản lý giá dầu hỏa
Kể từ ngày 29-4-2026, dầu hỏa sẽ không còn nằm trong nhóm mặt hàng chịu sự điều phối giá định kỳ của liên bộ Tài chính và Công Thương. Điều này đồng nghĩa với việc Nhà nước sẽ không còn công bố giá cơ sở cho mặt hàng này theo chu kỳ hàng tuần như trước đây.
Thay vào đó, giá bán lẻ dầu hỏa sẽ được vận hành hoàn toàn theo cơ chế thị trường. Các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sẽ tự quyết định mức giá dựa trên các yếu tố thực tế như: chi phí nhập khẩu, chi phí vận hành, cung cầu thực tế tại từng thời điểm và chiến lược kinh doanh của đơn vị.
Vì sao dầu hỏa không còn phù hợp để điều hành giá định kỳ?
Quyết định này không phải là ngẫu nhiên mà dựa trên những phân tích sâu sát về nhu cầu tiêu dùng thực tế. Trước đó, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 571/QĐ-BCT ngày 28-3 để tạm ngưng hiệu lực các quy định liên quan đến dầu hỏa với những lý do xác đáng:
- Tỷ trọng tiêu thụ cực thấp: Hiện nay, sản lượng tiêu thụ dầu hỏa chỉ chiếm khoảng 0,25% tổng lượng xăng dầu tiêu thụ toàn quốc. Một con số quá nhỏ để cần đến một bộ máy điều hành giá phức tạp và định kỳ.
- Sự thay thế của năng lượng sạch: Trong đời sống dân sinh, thói quen sử dụng dầu hỏa để thắp sáng hay đun nấu đã gần như biến mất, thay thế hoàn toàn bởi điện năng và các loại nhiên liệu hiện đại, tiện dụng hơn.
- Công năng đặc thù: Dầu hỏa hiện nay chủ yếu chỉ còn phục vụ một số mục đích chuyên biệt trong công nghiệp, không còn mang tính chất mặt hàng thiết yếu đại trà cho số đông người dân.
Vai trò của Nhà nước sau khi bỏ điều hành giá
Cần lưu ý rằng, việc bỏ điều hành giá không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý. Nhà nước vẫn giữ vai trò giám sát chặt chẽ để đảm bảo an ninh năng lượng và quyền lợi người tiêu dùng thông qua các kênh:
- Quản lý chất lượng: Kiểm soát nghiêm ngặt tiêu chuẩn kỹ thuật của sản phẩm dầu hỏa lưu thông trên thị trường.
- An toàn cháy nổ: Giám sát quy trình lưu kho, vận chuyển và phân phối theo quy định pháp luật.
- Đảm bảo nguồn cung: Theo dõi sát sao lượng dự trữ và khả năng cung ứng để tránh tình trạng khan hiếm cục bộ.
Lưu ý về lịch điều chỉnh giá xăng dầu kỳ tới
Một thông tin quan trọng cho các doanh nghiệp vận tải và sản xuất là kỳ điều hành giá xăng dầu tuần này có thể được đẩy sớm lên ngày 29-4. Nguyên nhân là do ngày thứ Năm (lịch điều chỉnh định kỳ theo Nghị định 83/2014) trùng với ngày đầu tiên của kỳ nghỉ lễ kéo dài.
Theo quy định, nếu ngày điều hành trùng với ngày nghỉ lễ, việc điều chỉnh sẽ được thực hiện vào ngày thứ Tư liền kề trước đó. Do đó, các đơn vị cần theo dõi sát sao để chủ động kế hoạch nhập hàng và chi phí vận hành.
Góc nhìn chuyên gia: Việc đưa dầu hỏa về cơ chế thị trường là một bước đi đúng đắn, giảm bớt gánh nặng hành chính cho cơ quan quản lý và tăng tính linh hoạt cho doanh nghiệp. Đây có thể là tiền đề cho việc rà soát và thị trường hóa dần các mặt hàng năng lượng khác trong tương lai khi nhu cầu tiêu dùng thay đổi.
Bạn đánh giá thế nào về việc chuyển dịch sang cơ chế giá thị trường đối với các mặt hàng xăng dầu ít phổ biến? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!
