Nội dung chính
TPHCM chỉ có thể hiện thực hoá tiềm năng siêu đô thị khi phát huy vai trò vùng động lực then chốt, biến cơ hội lớn thành động lực tăng trưởng quốc gia.
Vai trò chiến lược của TPHCM trong nền kinh tế quốc gia
Theo Ông Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, các cơ chế, chính sách ưu đãi do Quốc hội thông qua đã tạo nền tảng vững chắc cho thành phố thực hiện các mục tiêu Đảng tại Đại hội 14: phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước, đẩy mạnh khu vực tư nhân và xây dựng mô hình tăng trưởng mới.
Đóng góp GDP và lợi thế cạnh tranh
TPHCM hiện đóng góp khoảng 20‑22% GDP cả nước, sở hữu quy mô kinh tế, nguồn nhân lực dồi dào, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hạ tầng logistics (cảng, sân bay) mạnh mẽ. Tuy nhiên, thành phố cũng đối mặt với các thách thức như hạ tầng quá tải, không gian phát triển hạn chế và thiếu nguồn lực đầu tư công chất lượng cao.
Những cải cách cần thiết để khai thác tối đa cơ hội
1. Hoàn thiện thể chế thị trường
- Xóa bỏ rào cản hành chính, giảm thủ tục giấy tờ để doanh nghiệp hoạt động nhanh hơn.
- Minh bạch hoá chính sách đất đai, đầu tư và tài chính, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.
2. Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước
Định hướng tập trung vào các lĩnh vực then chốt, áp dụng quản trị hiện đại và tách chức năng chủ sở hữu – quản lý để nâng cao hiệu suất.
3. Thúc đẩy khu vực tư nhân
Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ; khuyến khích tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.
4. Xây dựng mô hình tăng trưởng mới
Chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao: công nghiệp chế biến‑chế tạo, logistics, dịch vụ chất lượng cao, và các ngành công nghệ mới như bán dẫn, AI, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo.
Chiến lược liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển
Sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa‑Vũng Tàu tạo ra một khu kinh tế mới, kết nối công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ tài chính trong một khối liên tục. Việc khai thác mạnh mẽ lợi thế cảng Cái Mép‑Thị Vải, các khu công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương và trung tâm tài chính tại TPHCM sẽ hình thành các hành lang kinh tế ven biển và công nghiệp có sức cạnh tranh khu vực.
Đầu tư hạ tầng giao thông đa phương thức
Đẩy nhanh xây dựng các tuyến cao tốc, đường sắt liên vùng, hệ thống metro (đặc biệt là metro TPHCM‑Bình Dương) và nâng cấp cảng, sân bay. Đồng thời, quy hoạch đồng bộ trường học, bệnh viện và khu đô thị mới để đáp ứng nhu cầu dân số siêu đô thị.
Đổi mới tư duy quản trị – “nhạc trưởng” kiến tạo vùng
TPHCM cần chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị chiến lược, xây dựng cơ chế điều phối liên tỉnh hiệu quả, tránh chồng chéo. Bộ tiêu chí đánh giá phát triển nên dựa trên tiềm năng địa phương: logistics ở Bà Rịa‑Vũng Tàu, công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương, tài chính‑dịch vụ ở trung tâm TPHCM.
Giảm thiểu tầng lớp hành chính
Sau sáp nhập, số đơn vị hành chính giảm từ 273 xuống còn 102, giúp rút ngắn thời gian ra quyết định, tăng tính linh hoạt và hiệu quả quản lý.
Chính sách ưu đãi đặc thù của Quốc hội
FTZ (khu kinh tế đặc biệt) với ưu đãi thuế, thủ tục đầu tư, sử dụng ngoại tệ; quỹ đất TOD giữ lại 100% nguồn thu để tái đầu tư hạ tầng giao thông‑đô thị; quyền tự chủ và phân cấp mạnh hơn – tất cả tạo nền tảng cho TPHCM thực hiện đột phá.
Nếu các yếu tố trên được thực thi đồng bộ, TPHCM sẽ không chỉ lan tỏa ảnh hưởng toàn quốc mà còn vươn ra khu vực, khẳng định vị thế “cực tăng trưởng” và trung tâm tài chính‑thương mại‑logistics của Đông Nam Á.
