Nội dung chính
Bối cảnh điều chỉnh chỉ tiêu năng suất lao động và TFP
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã phản hồi các đề xuất của đại biểu Quốc hội về việc nâng mức chỉ tiêu năng suất lao động và tổng yếu tố sản xuất (TFP) trong Dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia 2021‑2030.
Trong buổi thảo luận ngày 28/11 tại Quốc hội, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng trích dẫn mô hình Solow và cho rằng để đạt mức tăng trưởng GDP trên 10%/năm trong giai đoạn 2026‑2030, năng suất lao động cần tăng ít nhất 9% và TFP đóng góp khoảng 60%.
Đánh giá thực tế của Việt Nam
Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (2023), năng suất lao động của Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/8 mức của Singapore và 1/4‑1/5 so với Nhật Bản, Hàn Quốc. Điều này cho thấy khoảng trống lớn trong năng lực sản xuất.
Quan điểm của Bộ trưởng tài chính
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh rằng bộ chỉ tiêu đã được xem xét kỹ lưỡng bởi Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương, và đã được đưa vào dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội 14 của Đảng. Ông khẳng định sẽ “giữ nguyên” mức chỉ tiêu hiện tại (8,5% năng suất lao động, 55% TFP) vì chúng đã phản ánh khả năng thực thi realistic.
Ông cũng lưu ý rằng việc thay đổi chỉ tiêu cần dựa trên các phân tích định lượng chi tiết, tránh gây bất ổn cho dự báo kinh tế dài hạn.
Thảo luận về chỉ tiêu y tế trong quy hoạch
Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) và một số đồng nghiệp đề xuất thay thế chỉ tiêu “giường bệnh trên 1 vạn dân” bằng chỉ số chi tiêu y tế quốc gia (Total Health Expenditure – THE) tính theo %GDP. Họ cho rằng xu hướng chăm sóc sức khỏe toàn cầu đang chuyển sang mô hình ngoại trú, giảm phụ thuộc vào số giường bệnh.
Theo OECD (2022), mức chi tiêu y tế trung bình của các nước phát triển dao động từ 8%‑9% GDP, trong khi Việt Nam hiện chỉ ở mức 5%‑6%.
Bộ trưởng Thắng trả lời rằng dù nhiều quốc gia vẫn dùng chỉ tiêu giường bệnh trong thống kê, họ cũng đang phát triển các chỉ tiêu mới phù hợp với mô hình chăm sóc hiện đại và sẽ ghi nhận ý kiến để xem xét bổ sung.
Kết luận và đề xuất
Việc duy trì hoặc nâng mức chỉ tiêu năng suất lao động và TFP là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Đồng thời, việc cập nhật chỉ tiêu y tế sang THE %GDP sẽ giúp Việt Nam hội nhập tiêu chuẩn quốc tế và phản ánh thực trạng chi tiêu sức khỏe.
Những đề xuất này cần được tiếp thu trong các vòng thảo luận tiếp theo của Ủy ban Kế hoạch và Đầu tư, đồng thời phải dựa trên các mô hình kinh tế thực tế và dữ liệu so sánh quốc tế.
