Phụ nữ Đức đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng liên quan đến tỷ lệ sinh giảm đáng kể. Thống kê cho thấy trung bình, phụ nữ Đức hiện chỉ sinh 1,35 con, đánh dấu mức giảm kỷ lục. Điều này đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về hệ thống phúc lợi xã hội và quyền tự quyết của phụ nữ trong việc đưa ra quyết định về việc sinh con.

Julia Brandner, một phụ nữ 28 tuổi, đã chọn triệt sản và cảm nhận rõ ràng sự căng thẳng của cuộc tranh luận xoay quanh vấn đề này. Cô tin rằng sự chuyển dịch sang cánh hữu, hướng tới các giá trị truyền thống hơn, đã làm tăng áp lực lên phụ nữ. Đáp lại, Brandner cho rằng vấn đề cốt lõi thực sự nằm ở việc phụ nữ thường phải chịu gánh nặng nuôi dạy con cái một mình mà không có sự hỗ trợ đầy đủ từ phía các ông bố.

Đảng AfD, một phái cực hữu, đã lên tiếng về vấn đề tỷ lệ sinh giảm và đề xuất việc sinh thêm con như một giải pháp cho tình trạng thiếu hụt lao động lành nghề thay vì nhập cư. Tuy nhiên, Brandner và nhiều người khác cho rằng cách tiếp cận này không chỉ không hiệu quả mà còn bỏ qua những thách thức thực sự mà phụ nữ phải đối mặt trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc con cái.

Không chỉ ở Đức, tỷ lệ sinh đang giảm trên toàn thế giới. Các chuyên gia chỉ ra rằng khủng hoảng kinh tế, cảm giác bất an và thay đổi trong quan niệm về vấn đề sinh sản là những yếu tố chính dẫn đến xu hướng này. Tình hình đã đặt ra thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách trong việc tìm kiếm giải pháp phù hợp để hỗ trợ phụ nữ và gia đình.

Michaela Kreyenfeld, nhà xã hội học và đồng tác giả của một báo cáo của chính phủ Đức về gia đình, nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa khủng hoảng kinh tế và thái độ đối với vấn đề sinh sản. Bà chỉ trích những nỗ lực ép buộc phụ nữ sinh con, cho rằng điều này không chỉ không hiệu quả mà còn có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực cho cả xã hội.

Martin Bujard, chuyên gia hàng đầu về tỷ lệ sinh ở Đức, cho rằng cuộc tranh luận hiện tại đang bỏ lỡ trọng tâm vấn đề. Ông lập luận rằng vấn đề thực sự không phải là những phụ nữ tự nguyện không sinh con mà là nhiều phụ nữ không thể hiện thực hóa mong muốn có con do thiếu điều kiện hỗ trợ cần thiết.

Để giải quyết thách thức này, Bujard đề xuất rằng Đức cần cải thiện đáng kể điều kiện hỗ trợ cho phụ nữ và gia đình. Điều này có thể bao gồm việc mở rộng hệ thống trường mẫu giáo và trường học cả ngày, cũng như cung cấp hỗ trợ tài chính tốt hơn cho phụ huynh. Nếu không có những biện pháp hiệu quả, tình trạng thiếu hụt lao động có trình độ sẽ trầm trọng hơn và hệ thống an sinh xã hội sẽ phải đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng hơn trong tương lai.

Từ ngày 1/10/2025, Nghị định 207/2025/NĐ-CP sẽ có hiệu lực, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quyền sinh sản của phụ nữ độc thân tại Việt Nam. Theo quy định mới, phụ nữ độc thân sẽ có cơ hội tiếp cận kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, bao gồm thụ tinh trong ống nghiệm, nếu có nhu cầu và nguyện vọng chính đáng.

Trước đây, theo Nghị định 10/2015/NĐ-CP, phụ nữ độc thân chỉ được phép thụ tinh trong ống nghiệm khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên, với quy định mới này, họ sẽ không cần phải có lý do y tế để thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Điều này thể hiện sự linh hoạt và phù hợp hơn với xu hướng xã hội hiện đại, đồng thời tôn trọng quyền chủ động làm mẹ của phụ nữ độc thân.

Nghị định 207 mở rộng quyền chủ động làm mẹ, không còn ràng buộc lý do y tế, phù hợp hơn với nhu cầu cá nhân của phụ nữ độc thân. Theo Nghị định này, kỹ thuật hỗ trợ sinh sản sẽ được áp dụng cho các cặp vợ chồng vô sinh có chỉ định y tế hoặc phụ nữ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp nhưng mong muốn sinh con. Việc hiến tinh trùng, noãn, phôi phải được thực hiện tại các cơ sở được cấp phép lưu giữ và chỉ được sử dụng cho một người hoặc một cặp vợ chồng.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định nhiều điều kiện chặt chẽ để thực hiện mang thai hộ. Các cơ sở y tế được phép thực hiện phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm trong kỹ thuật thụ tinh ống nghiệm và tối thiểu 500 chu kỳ thụ tinh mỗi năm trong 2 năm gần nhất. Điều này nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cho quá trình thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Nghị định cũng quy định rõ hồ sơ và quy trình mang thai hộ. Cặp vợ chồng vô sinh muốn nhờ mang thai hộ cần nộp hồ sơ tại cơ sở y tế được cấp phép, bao gồm đơn đề nghị được thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của bên mang thai hộ hoặc bên nhờ mang thai hộ, giấy tờ chứng minh người mang thai hộ đã từng sinh con và thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo.

Cuối cùng, trẻ sinh ra theo hình thức này cũng được pháp luật công nhận và bảo vệ quyền lợi như mọi trẻ em khác. Điều này thể hiện sự quan tâm và bảo vệ của pháp luật đối với quyền lợi của trẻ em, đồng thời đảm bảo rằng chúng có một tương lai tốt đẹp và được thừa nhận trong xã hội.