Nội dung chính
Mỹ đột kích Venezuela vào ngày 3/1 2026, nhằm thực hiện ba mục tiêu chiến lược: kiểm soát nguồn dầu mỏ khổng lồ, khẳng định sức mạnh quân sự, và tạo di sản chính trị cho chính quyền Trump.
1. Mục tiêu kinh tế – kiểm soát dầu mỏ
Venezuela nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 18 % dự trữ toàn cầu (theo TASS). Sản lượng hiện tại chỉ khoảng 0,9 triệu thùng/ngày do lệnh trừng phạt và quản lý yếu kém. Khi lực lượng Delta Force bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và đưa ông lên tàu sân bay USS Iwo Jima, Mỹ nhanh chóng phong tỏa các tàu dầu bị cấm vận và đưa các công ty Mỹ vào quản lý các mỏ dầu chiến lược.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) cảnh báo dầu “bẩn” của Venezuela đòi hỏi công nghệ tinh chế cao và chi phí hàng tỉ USD, khiến việc phục hồi sản lượng tối đa (3,5 triệu thùng/ngày) có thể kéo dài hàng thập kỷ. Dù vậy, việc kiểm soát nguồn tài nguyên này giúp Mỹ giảm phụ thuộc nhập khẩu, tăng doanh thu mà không cần chi ngân sách trực tiếp, đồng thời làm giảm ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga – những đối thủ truyền thống trong khu vực.
2. Mục tiêu quân sự – thể hiện sức mạnh và tạo tiền lệ
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” được lên kế hoạch từ tháng 8/2025, kết hợp thông tin tình báo CIA, tiêm kích F‑22, F‑35, UAV Reaper và lực lượng Delta Force. Trong chưa đầy 30 phút, hệ thống phòng không Venezuela bị vô hiệu hoá và các vị trí quan trọng bị chiếm giữ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine mô tả đây là “chiến dịch lớn nhất Mỹ ở Mỹ Latinh kể từ Panama 1989”, nhằm thiết lập một tiền lệ cho các hành động “thực thi pháp luật xuyên biên giới”. Chiến lược gia quân sự Mick Ryan (cựu thiếu tướng Australia) cho rằng việc duy trì hạm đội mạnh ở Caribbean sẽ là “cây gậy” ép chính quyền Venezuela hợp tác, đồng thời cắt đứt mạng lưới buôn lậu ma túy.
3. Mục tiêu chính trị địa chiến lược – xây dựng di sản Trump
Theo học giả Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro), chiến dịch này đánh dấu sự quay lại của “ngoại giao pháo hạm” – một chiến lược dùng sức mạnh hải quân để ép buộc các quốc gia yếu hơn chấp nhận các yêu sách chính trị và kinh tế. Guardian mô tả “ngoại giao pháo hạm” là việc sử dụng hiện diện tàu chiến để tạo áp lực mà không cần chiến tranh trực diện.
Đồng thời, các quan chức cấp cao tại Washington cho rằng đây là cách Trump “giải quyết hồ sơ” còn tồn đọng từ nhiệm kỳ trước và đồng thời thu hút cử tri người Mỹ gốc Latino ở Florida, một khu vực quyết định trong cuộc bầu cử trung niên 2026.
Nhìn chung, ba trụ cột – dầu mỏ, quân sự và chính trị – đã được Mỹ kết hợp một cách đồng bộ trong đột kích Venezuela. Khi chiến dịch đạt được mục tiêu ngắn hạn, câu hỏi lớn vẫn còn: nó có vi phạm luật quốc tế không, và những hậu quả dài hạn cho ổn định khu vực sẽ ra sao?
Bạn nghĩ sao về việc sử dụng sức mạnh quân sự để đạt lợi ích kinh tế và chính trị? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận và theo dõi chúng tôi để nhận cập nhật phân tích sâu hơn.