Mã định danh bất động sản: Giải pháp mới cho thị trường minh bạch

Việc gắn mã định danh điện tử duy nhất cho mỗi bất động sản sẽ tạo nền tảng dữ liệu toàn diện, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tính minh bạch cho toàn bộ chuỗi giao dịch.

Lý do và lợi ích của mã định danh bất động sản

Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 357 (có hiệu lực từ 01/03/2024) để xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, đất đai và thị trường bất động sản. Đây là bước thực thi cụ thể của Luật Kinh doanh bất động sản 2023, nhằm tạo ra một “căn cước công dân” cho mỗi bất động sản.

Mỗi thửa đất, mỗi căn hộ, mỗi dự án sẽ được cấp một mã định danh điện tử duy nhất, đồng thời tích hợp các mã liên quan đến dự án, công trình xây dựng và địa điểm. Nhờ đó, thông tin từ nguồn đất đai, thuế, công chứng, ngân hàng đều có thể liên kết chặt chẽ, ngăn ngừa tình trạng “có mã nhưng không dùng được”.

Quản lý từ gốc đến giao dịch

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), mã định danh sẽ được sử dụng xuyên suốt từ khi có đất, qua các giai đoạn phát triển dự án, cho đến khi giao dịch và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Điều này giúp cơ quan nhà nước cập nhật dữ liệu hàng ngày, nắm bắt số lượng dự án cấp phép, xu hướng giao dịch và đưa ra quyết sách kịp thời.

Lợi ích cho các bên liên quan

• Đối với cơ quan quản lý: Công cụ trung tâm để theo dõi cung‑cầu, phòng ngừa rủi ro thị trường và điều chỉnh chính sách.
• Đối với chủ đầu tư: Dự án được công khai trên hệ thống, tăng độ tin cậy và thu hút nhà đầu tư.
• Đối với môi giới: Mỗi môi giới sẽ nhận một mã định danh riêng, giúp kiểm soát chất lượng dịch vụ và ngăn chặn hành vi “ôm” hàng.

Thách thức trong quá trình triển khai

Chuyên gia kinh tế TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng, mặc dù xu hướng này là thiết yếu, nhưng thực tiễn còn gặp ba rào cản lớn:

1. Đồng bộ dữ liệu: Các hệ thống hiện có (đất đai, thuế, công chứng, ngân hàng) sử dụng chuẩn khác nhau, gây ra hiện tượng “có mã mà không dùng được”.
2. Thiếu dữ liệu lịch sử: Nhiều địa phương vẫn đang số hoá hồ sơ, dữ liệu cũ chưa chuẩn hoá, làm tăng chi phí và thời gian triển khai.
3. Kỷ luật cập nhật: Mã định danh chỉ có giá trị khi mọi thay đổi (giao dịch, thay đổi quyền sử dụng) được cập nhật kịp thời. Nếu cập nhật chỉ mang tính hình thức, hệ thống sẽ không đạt mục tiêu.

Giải pháp đề xuất

Để tránh “có mã nhưng không dùng”, chuyên gia đề nghị:

• Xây dựng bộ chuẩn dữ liệu thống nhất ở cấp quốc gia, coi mã định danh là “trục sống” kết nối các hệ thống.
• Triển khai theo lộ trình: ưu tiên các dự án mới, khu đô thị, chung cư thương mại – nơi hồ sơ đã chuẩn hoá, đồng thời rà soát, làm sạch dữ liệu các dự án cũ.
• Rõ ràng quy định trách nhiệm cập nhật dữ liệu và đưa ra chế tài xử phạt khi không thực hiện.
• Khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ, sàn giao dịch, tổ chức công chứng, ngân hàng để tận dụng sức mạnh dữ liệu.

Như vậy, khi mọi bên đều nhận thấy lợi ích thực tiễn, quá trình triển khai mã định danh sẽ tiến nhanh, đồng thời nâng cao tính minh bạch và ổn định của thị trường bất động sản.

Bạn nghĩ sao về việc gắn mã định danh cho bất động sản? Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của mình!