Nội dung chính
Khoai xéo – món ăn truyền thống của miền Trung giờ đã trở thành đặc sản được ưa chuộng trên các chợ đô thị, với mức giá chỉ từ 100.000 đến 120.000 đồng/kg.
Lịch sử và giá trị dinh dưỡng
Khoai khô, khoai xéo từng là “cứu đói” của người dân miền Trung trong những năm khó khăn. Trên những vùng đất khô cằn, nắng gió, cây khoai lang phát triển mạnh, cho những củ to, bột ngọt, giàu chất xơ và vitamin A. Nhờ đặc tính bùi, ngọt và độ bền lâu, khoai khô đã trở thành nguồn lương thực quan trọng giúp người nông dân vượt qua mùa khô hạn và bão lũ.
Quy trình chế biến khoai khô
Thu hoạch khoai lang phải được thực hiện trong vòng vài ngày để tránh bị sùng hay hà. Các củ được lựa chọn kỹ, ưu tiên những củ to, già bột, sau đó cạo sạch lớp vỏ lụa, rửa sạch, thái lát mỏng và phơi dưới nắng gắt cho đến khi khô trắng, giòn cứng. Quá trình này tiêu tốn thời gian và công sức, nhưng mang lại nguyên liệu có thể bảo quản hàng tháng, thậm chí cả năm.
Cách làm khoai xéo truyền thống
Nguyên liệu chính gồm: khoai lang khô, gạo nếp, và các loại đậu (đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ). Các nguyên liệu được nấu chung với lượng nước vừa đủ, sau khi chín người nấu dùng đũa “xéo” mạnh tay để tạo độ nhuyễn, dẻo, tơi. Đối với một nồi đủ cho 50‑60 khách, cần chuẩn bị khoảng 5‑6 kg khoai khô, 2‑3 kg gạo nếp và 1‑1,5 kg đậu hỗn hợp.
Thị trường và mức giá hiện nay
Ngày nay, khi mức sống đã cải thiện, khoai xéo không còn là món “cứu đói” mà trở thành món vặt được săn đón. Trên các chợ mạng và chợ chung cư, một hộp 400 g khoai xéo thường có giá 35.000‑40.000 đồng, trong khi loại 1 kg dao động từ 100.000‑120.000 đồng. Các tiểu thương thu gom khoai khô từ các tỉnh miền Trung với giá 50.000‑80.000 đồng/kg, phản ánh chi phí công đoạn sơ chế, phơi nắng và bảo quản.
Bí quyết chọn mua và nấu ngon
Chìa khóa để có một nồi khoai xéo thơm ngon là chọn khoai khô chất lượng: khô ráo, không mốc, không có mùi hà. Nếu khoai khô bị ẩm hay mốc, hương vị sẽ bị mất đi và khách hàng sẽ không quay lại. Khi nấu, cần giám sát lửa để tránh cháy, vì một chút cháy sẽ làm mất hương bùi đặc trưng của khoai.
Câu chuyện người bán tại Hà Nội
Chị Minh, người bán khoai xéo tại chợ chung cư phường Thanh Liệt, Hà Nội, chia sẻ: “Khoai khô không khó mua nhưng khâu chọn lựa rất quan trọng, bởi chỉ cần phơi không kỹ, bị mốc hay ám mùi là khách chê ngay, mất uy tín. Vì vậy, tôi phải nhờ người thân ở Nghệ An gom khoai từ các hộ trong xóm, chọn củ ngon, làm cẩn thận rồi mới đóng gói bán. Hai năm gần đây, khoai khô bán rất chạy, được nhiều khách khen. Giá khoai khô cao hơn khoai tươi do tốn công sơ chế, phơi nhiều nắng”.
Nhờ quy trình khắt khe và sự tỉ mỉ trong khâu lựa chọn nguyên liệu, khoai xéo đã vươn lên từ một món ăn nghèo khó thành đặc sản đô thị, mang lại thu nhập ổn định cho những người bán hàng và thỏa mãn khẩu vị của người tiêu dùng hiện đại.
Hãy thử tìm mua khoai xéo tại chợ gần nhất hoặc đặt hàng trực tuyến để trải nghiệm hương vị truyền thống nhưng vẫn hiện đại này.