Nội dung chính
Châu Âu đang giảm nhập năng lượng Nga nhưng đồng thời tăng đáng kể phụ thuộc vào khí đốt Mỹ, tạo ra một rủi ro chiến lược mới cho liên minh.
Tăng cường nhập khẩu LNG Mỹ
Theo Politico, EU sẽ nhập gần một nửa tổng lượng khí đốt tiêu thụ vào cuối thập kỷ tới từ Mỹ, một bước chuyển đổi nhanh chóng so với mức hiện tại khoảng 25%.
Số liệu hiện tại và dự báo
Dữ liệu mới cho thấy EU đã giảm tỷ lệ khí đốt Nga từ 50% năm 2021 xuống còn 12% hiện nay (Bruegel). Đồng thời, phần trăm LNG Mỹ trong tổng nhập khẩu của EU đã tăng từ 5% năm 2021 lên 27% và có khả năng đạt 40% vào năm 2030 (IEEFA).
Những quốc gia tiêu thụ LNG Mỹ nhiều nhất là Pháp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Bỉ; Vương quốc Anh, dù không còn là thành viên EU, vẫn là khách hàng lớn.
Rủi ro địa chính trị và áp lực từ Washington
Chuyên gia Ana Maria Jaller‑Makarewicz (IEEFA) cảnh báo rằng phụ thuộc ngày càng lớn vào LNG Mỹ có thể trở thành lá bài đòn bẩy chính trị. Một nhà ngoại giao EU cho biết, Washington có thể dùng việc cắt nguồn LNG để gây áp lực trong các tranh chấp như tranh giành Greenland.
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump (thời điểm bài viết) đưa ra các biện pháp cứng rắn, bao gồm đề xuất thuế mới đối với Pháp, Đan Mạch, Đức và Anh cho tới khi đạt thỏa thuận bán Greenland, căng thẳng xuyên Đại Tây Dương đang gia tăng.
Chiến lược đa dạng hoá năng lượng của EU
EU đã thông qua các đạo luật đa dạng hoá nguồn nhập khẩu khí đốt, nhưng các chuyên gia nhấn mạnh khó đạt được nhanh chóng vì nguồn cung LNG toàn cầu còn tập trung ở một số ít quốc gia.
EU đang đặt kỳ vọng vào các dự án mới từ Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, dự kiến sẽ cung cấp một phần đáng kể vào năm 2030.
Trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại năm ngoái, EU cam kết mua 750 tỷ euro sản phẩm năng lượng của Mỹ, đồng thời thúc đẩy các dự án hạ tầng như hai đường ống nối Malta‑Cyprus với lục địa, và dự án tiềm năng nối Bosnia‑Croatia.
Nhìn về tương lai: Đầu tư xanh và hạ tầng
Thomas Pellerin‑Carlin, nghị sĩ EU thuộc phe Xã hội, cho biết nhu cầu khí đốt tự nhiên đang giảm mạnh nhờ chuyển đổi xanh, nhưng phần trăm LNG Mỹ vẫn đang tăng.
Ông nhấn mạnh: “Nếu chúng ta tiếp tục đầu tư hiệu quả vào tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo, EU sẽ giảm nhu cầu LNG, đồng thời loại bỏ hoàn toàn khí đốt Nga.”
Đồng thời, ông lưu ý rằng việc Mỹ dùng năng lượng làm công cụ áp lực có thể gây thiệt hại cho doanh nghiệp LNG Mỹ, vốn đang tìm kiếm khách hàng mới để tiêu thụ nguồn cung ngày càng tăng.
Những nhà ngoại giao am hiểu vấn đề khẳng định rằng việc phụ thuộc vào LNG Mỹ đã được tính đến trong cam kết rộng hơn của EU về đa dạng hoá năng lượng, đồng thời là một phần của lệnh cấm khí đốt Nga dự kiến có hiệu lực trong năm nay.