Doanh nhân thời biến động: ba thói quen giữ doanh nghiệp đứng vững

Doanh nghiệp nào cũng từng trải qua giai đoạn khó khăn, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng vượt qua được. Khi thị trường biến động, khi đơn hàng sụt giảm hay chi phí tăng vọt, điều phân biệt doanh nghiệp đứng vững với doanh nghiệp gục ngã thường không phải quy mô hay số vốn ban đầu, mà là những thói quen được duy trì đều đặn trong cả thời bình lẫn thời khó. Dưới đây là ba thói quen mà nhiều doanh nhân từng trải thường nhắc đến khi được hỏi về bí quyết giữ doanh nghiệp đứng vững.

Thói quen thứ nhất: luôn giữ một khoản dự phòng

Nguyên tắc nghe có vẻ đơn giản nhưng rất nhiều doanh nghiệp nhỏ vi phạm: tiêu hết những gì kiếm được khi làm ăn tốt, rồi lúng túng khi thị trường quay đầu. Một khoản dự phòng đủ để trả lương, tiền thuê mặt bằng và các chi phí cố định trong vài tháng là tấm đệm giúp doanh nghiệp có thời gian suy nghĩ và điều chỉnh, thay vì phải đưa ra quyết định trong hoảng loạn.

Dự phòng không có nghĩa là để tiền nằm im một chỗ. Đó là việc chủ động trích một phần lợi nhuận vào quỹ riêng ngay khi có lãi, coi đó là chi phí bắt buộc như tiền thuê nhà hay tiền điện. Doanh nghiệp nào làm được điều này đều đặn sẽ thấy sự khác biệt lớn khi khủng hoảng ập đến: họ có quyền lựa chọn, còn doanh nghiệp không có dự phòng thì chỉ còn cách chấp nhận.

Thói quen thứ hai: gần khách hàng hơn đối thủ

Khi kinh tế khó khăn, khách hàng cắt giảm chi tiêu và trở nên kỹ tính hơn. Đây là lúc mối quan hệ với khách hàng phát huy giá trị. Doanh nghiệp nào hiểu khách hàng của mình đang gặp khó khăn gì, đang cần gì thay đổi, sẽ điều chỉnh sản phẩm và dịch vụ kịp thời. Doanh nghiệp nào chỉ ngồi chờ khách quay lại như trước thì sẽ chờ rất lâu.

Gần khách hàng không có nghĩa là giảm giá vô tội vạ. Giảm giá là cách nhanh nhất để mất lợi nhuận mà chưa chắc giữ được khách. Gần khách hàng có nghĩa là lắng nghe, là chủ động hỏi thăm, là linh hoạt trong cách phục vụ: chia nhỏ gói dịch vụ cho phù hợp với ngân sách eo hẹp hơn, hỗ trợ thanh toán linh hoạt hơn, hay đơn giản là phản hồi nhanh hơn khi khách cần.

Nhiều doanh nghiệp nhỏ đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhờ chính những khách hàng trung thành. Họ ở lại không phải vì giá rẻ nhất, mà vì họ tin tưởng và cảm thấy được tôn trọng. Niềm tin đó không xây dựng trong một ngày, mà tích lũy qua từng lần giao hàng đúng hẹn, từng lần xử lý khiếu nại tử tế, từng lần giữ lời hứa.

Bình tĩnh là một năng lực

Ngoài ba thói quen trên, có một yếu tố ít được nhắc đến nhưng lại rất quan trọng: sự bình tĩnh của người đứng đầu. Khi lãnh đạo hoảng loạn, cả tổ chức sẽ hoảng loạn theo. Khi lãnh đạo bình tĩnh nhìn nhận vấn đề, phân tích số liệu và đưa ra quyết định có cơ sở, nhân viên sẽ cảm thấy an tâm và tập trung vào công việc.

Bình tĩnh không có nghĩa là chậm chạp hay thờ ơ. Đó là khả năng tách cảm xúc ra khỏi quyết định, nhìn thẳng vào thực tế dù thực tế có khó khăn đến đâu, và chọn hành động dựa trên lý trí thay vì nỗi sợ. Đây là năng lực có thể rèn luyện được, qua từng lần đối mặt với khó khăn và vượt qua nó.

Thị trường sẽ còn nhiều biến động, và không ai có thể dự đoán hết mọi rủi ro. Nhưng doanh nghiệp có dự phòng, gần khách hàng và biết cắt giảm đúng chỗ sẽ luôn có cơ hội đứng vững lâu hơn những doanh nghiệp khác. Đó không phải may mắn, mà là kết quả của những thói quen được duy trì đều đặn mỗi ngày.