Nội dung chính
Chiến lược đưa Khánh Hòa lên thành phố trực thuộc Trung ương đang được đẩy nhanh thông qua việc nâng cấp hạ tầng và chuyển đổi 7 xã trọng điểm thành phường để hoàn thiện khung đô thị.
Việc chuyển đổi đơn vị hành chính không đơn thuần là thay đổi tên gọi, mà là một cuộc cải tổ về chất lượng quản lý và hạ tầng. Theo kết luận mới nhất từ cuộc họp rà soát tiêu chuẩn đô thị ngày 24-4-2026 của UBND tỉnh, Chủ tịch Nguyễn Việt Hùng đã xác định rõ lộ trình “về đích” cho các đơn vị cấp xã, tạo tiền đề vững chắc để tỉnh bứt phá trong tương lai gần.
Mũi nhọn chuyển đổi: Khi 7 xã trở thành “bàn đạp” đô thị hóa
Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Khánh Hòa tập trung nguồn lực vào 7 xã chiến lược: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền, Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước. Đây là những khu vực sở hữu nội lực kinh tế mạnh và vị trí địa lý then chốt, đóng vai trò là các vệ tinh thúc đẩy sự phát triển chung của toàn tỉnh.
Nhóm tăng tốc: Hoàn thiện pháp lý
Đối với các xã Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc và Diên Điền, thách thức hiện tại không còn nằm ở việc xây dựng tiêu chí vì cả 4 địa phương này đã đạt 9/9 tiêu chuẩn quy định. Nhiệm vụ trọng tâm lúc này là tối ưu hóa thủ tục pháp lý. Sở Nội vụ được giao vai trò điều phối để hoàn tất Đề án chuyển đổi thành phường trước ngày 10-6-2026, dưới sự giám sát trực tiếp của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà.
Nhóm bứt phá: Giải bài toán dân số và lao động
Khác với nhóm trên, các xã Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước đang đối mặt với những rào cản đặc thù về nhân khẩu học và cơ cấu lao động:
- Xã Cam Lâm: Đã đạt 8/9 tiêu chuẩn, hiện chỉ thiếu quy mô dân số đô thị. Mục tiêu là hoàn thiện hồ sơ công nhận đô thị loại III trước ngày 30-7-2026.
- Xã Vạn Ninh: Đạt 7/9 tiêu chuẩn, đang tập trung rà soát số liệu lao động phi nông nghiệp để kịp tiến độ báo cáo trước tháng 8-2026.
Định vị bản sắc: Đô thị hóa không đánh đổi văn hóa
Một điểm đáng lưu ý trong chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng là trường hợp của xã Ninh Phước. Dù hiện chỉ đạt 6/9 tiêu chuẩn, nhưng Ninh Phước được định hướng phát triển theo mô hình đô thị bản sắc. Việc nâng cấp không được phép xóa nhòa những giá trị truyền thống như làng gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm hay thế mạnh nông nghiệp công nghệ cao.
Đây là tư duy phát triển bền vững: Xây dựng đô thị hiện đại nhưng phải dựa trên nền tảng bảo tồn văn hóa, biến di sản thành tài sản để phát triển du lịch bền vững.
Vận hành theo tinh thần “6 rõ”: Kỷ luật trong thực thi
Để tránh tình trạng trì trệ, tỉnh Khánh Hòa áp dụng nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ nguồn lực) trong phân công nhiệm vụ:
- Sở Nội vụ: Trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn địa phương lập đề án ngay từ bản dự thảo.
- Sở Xây dựng: Hỗ trợ kỹ thuật cho Cam Lâm và Vạn Ninh lập hồ sơ đô thị loại III.
- Sở Tài chính: Tối ưu hóa ngân sách, giảm chi thường xuyên và tập trung vốn cho các dự án tạo nguồn thu lớn từ du lịch và công nghiệp.
- Ngành Thống kê: Đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của dữ liệu dân số và lao động, tránh sai sót trong đánh giá tiêu chuẩn.
Tầm nhìn chiến lược: Đòn bẩy từ cơ chế đặc thù
Việc đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là câu chuyện về hành chính mà là chiến lược để tiếp cận các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Khi đạt được vị thế này, tỉnh sẽ có quyền tự chủ cao hơn về ngân sách, thu hút vốn đầu tư FDI mạnh mẽ hơn và linh hoạt hơn trong chính sách phát triển kinh tế.
Với tinh thần “không đùn đẩy, không chờ đợi”, lộ trình nâng cấp 7 xã lên phường chính là những bước đi đầu tiên nhưng quan trọng nhất để tạo nên một diện mạo mới cho Khánh Hòa – một trung tâm kinh tế, du lịch tầm cỡ quốc tế.
Theo bạn, việc đô thị hóa nhanh chóng tại các xã vùng ven sẽ tác động thế nào đến giá trị bất động sản và đời sống người dân địa phương? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới.
