Nội dung chính
Cần có chế tài mạnh hơn để ngăn chặn chuỗi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, vì mỗi vụ vi phạm không chỉ làm mất thu ngân sách mà còn đe dọa sức khỏe người tiêu dùng.
Bối cảnh hiện tại
Vào ngày 9/1/2026, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn chủ trì hội nghị toàn quốc tổng kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả năm 2025, đồng thời đề ra phương hướng cho 2026. Báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho thấy, trong năm 2025, các hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép và gian lận thương mại qua biên giới, cảng biển, sân bay và không gian mạng vẫn “diễn biến phức tạp”.
Xu hướng gia tăng
Đặc biệt, sản xuất và buôn bán hàng giả trong một số lĩnh vực (thực phẩm, dược phẩm, sữa, thực phẩm chức năng) có xu hướng tăng cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Những thách thức còn tồn tại
Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng chế tài hiện nay chưa đủ sức răn đe. Các vụ vi phạm dù đã được phát hiện, xử lý vẫn “không phản ánh đúng thực tế” và chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Hơn nữa, những kẽ hở pháp lý khiến hàng giả thâm nhập sâu vào môi trường thương mại điện tử.
- Chế tài hiện hành chưa tương đương với mức phạt giao thông cho hành vi cố ý.
- Thiếu cơ sở dữ liệu chung và hệ thống chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành.
- Không có trung tâm kiểm nghiệm, giám định hàng hóa chuẩn quốc gia trên toàn quốc.
Kiến nghị của các địa phương
Thanh Hóa: Đề nghị chế tài xử phạt hàng giả phải ngang bằng với các hành vi vi phạm giao thông.
Hà Nội: Kiến nghị đầu tư xây dựng trung tâm kiểm nghiệm, giám định và kho bảo quản tang vật đạt tiêu chuẩn quốc gia.
Quảng Ninh: Yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu chung để hỗ trợ xử lý vi phạm.
Đà Nẵng: Đề nghị tổ chức tập huấn cho lực lượng chức năng về các quy định mới trong các bộ luật mới được Quốc hội ban hành.
Chiến lược đề xuất
Để nâng cao tính răn đe và hiệu quả, chúng tôi đề xuất:
- Tăng mức phạt cho hành vi sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ hàng giả, tương đương mức phạt vi phạm giao thông.
- Thành lập trung tâm kiểm nghiệm quốc gia với mạng lưới các phòng thí nghiệm địa phương, đảm bảo kiểm tra nhanh chóng và chính xác.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu chung cho toàn bộ các cơ quan quản lý, cho phép chia sẻ thông tin trong thời gian thực.
- Đào tạo thường xuyên cho lực lượng thực thi, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và các mặt hàng nhạy cảm.
- Khuyến khích khen thưởng các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống hàng giả.
Những biện pháp này sẽ giúp “đánh trúng chủ mưu, xử một vụ, cảnh tỉnh cả vùng” – một nguyên tắc đã được Phó Thủ tướng đề ra để ngăn chặn việc lặp lại.
Kết luận
Việc củng cố khung pháp lý, tăng cường năng lực dự báo và tạo ra môi trường pháp lý thống nhất là yếu tố then chốt để bảo vệ người tiêu dùng và duy trì môi trường kinh doanh lành mạnh. Các cơ quan, địa phương cần hợp lực, không ngừng rà soát và áp dụng các đề xuất trên ngay từ hôm nay.
Bạn nghĩ gì về đề xuất tăng mức phạt cho hàng giả? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và cùng nhau tạo nên một môi trường tiêu dùng an toàn hơn.
