Bột cá Việt Nam đang trên đà đạt nhãn xanh quốc tế nhờ hợp tác công‑tư (PPP)
Sau hơn một thập kỷ nỗ lực, dự án Cải thiện Nghề Lưới Kéo Bà Rịa – Vũng Tàu (FIP Vũng Tàu) đã “xanh hoá” toàn bộ chuỗi cung ứng lưới kéo, mở ra cơ hội cho bột cá Việt Nam tham gia các chương trình chứng nhận bền vững toàn cầu.
Hợp tác công‑tư đã tạo nền tảng vững chắc cho FIP Vũng Tàu phát triển bền vững
Dự án được khởi xướng năm 2015 bởi Chi hội Chế biến Bột cá và Dầu cá tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hiện thuộc Hội Thủy sản TP.HCM. Từ 2020, dự án được triển khai chính thức với lộ trình kéo dài đến năm 2035.
Điểm mạnh của FIP Vũng Tàu là sự tham gia lâu dài của cộng đồng doanh nghiệp: 9 đơn vị đã đóng góp tài chính ngay từ giai đoạn đầu, chiếm 77% tổng ngân sách dự kiến 610.000 USD (giai đoạn 2025‑2035). Nhà nước hỗ trợ 102.000 USD qua các chương trình IUU, còn 38.000 USD đến từ các tàu cá tham gia nâng cấp thiết bị.
Theo ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM, mục tiêu cốt lõi của dự án là nâng cao tính bền vững và trách nhiệm trong khai thác lưới kéo, đồng thời tuân thủ quy định chống khai thác IUU, Bộ quy tắc nghề cá có trách nhiệm của FAO và bảo vệ các loài hoang dã quý hiếm.
Những tiêu chuẩn này là tiền đề để các doanh nghiệp chế biến bột cá đủ điều kiện tham gia các chương trình chứng nhận quốc tế như MSC, MarinTrust và ASC – mở ra cánh cửa thị trường châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.
FIP Vũng Tàu được xây dựng trên mô hình PPP (Public‑Private Partnership) với cấu trúc tài chính rõ ràng: doanh nghiệp đóng góp 470.000 USD, nhà nước 102.000 USD, và các tàu cá tham gia góp 38.000 USD để nâng cấp thiết bị và tuân thủ quy tắc.
Các tàu lưới kéo tham gia dự án hoạt động chủ yếu ở vùng biển phía Nam và được giám sát đa bên: Cục Thủy sản và Kiểm ngư điều phối, Sở Nông nghiệp và Môi trường quản lý IUU và truy xuất nguồn gốc, Hội Thủy sản TP.HCM kết nối doanh nghiệp với ngư dân, còn Phân viện Hải sản phía Nam hỗ trợ nghiên cứu và đào tạo.
Kết quả 2025 và định hướng mở rộng 2026‑2035
Theo báo cáo ngày 12/1, dự án đặt mục tiêu dài hạn cung cấp 120.000 tấn nguyên liệu cá bền vững mỗi năm. Năm 2025, sản lượng đã đạt 25.000 tấn – con số đầu tiên chứng minh chuỗi lưới kéo bền vững đang hình thành.
Về chứng nhận quốc tế, Công ty TNHH Phúc Lộc Vũng Tàu nhận được chứng nhận MarinTrust cho chương trình cải tiến nguồn cung ứng. Đồng thời, Nutreco International Việt Nam và C.P Việt Nam đạt chứng nhận ASC cho thức ăn thủy sản sử dụng nguyên liệu bền vững từ FIP Vũng Tàu.
Từ năm 2026, dự án sẽ mở rộng quy mô và phạm vi, hướng tới việc đưa nhãn xanh quốc tế trở thành tiêu chuẩn cho toàn bộ chuỗi cung ứng bột cá Việt Nam. Số doanh nghiệp đạt chứng nhận MarinTrust dự kiến tăng gấp đôi, đồng thời mở rộng quản lý sang các tỉnh phía Nam và siết chặt giám sát số lượng tàu tham gia.
Ông Đinh Xuân Lập, Phó Giám đốc ICAFIS, nhấn mạnh: “Hợp tác công‑tư (PPP) là chiến lược trọng tâm của Chính phủ để huy động nguồn lực xã hội, nâng cao vai trò doanh nghiệp trong phát triển bền vững”. Ông cho rằng mô hình FIP Vũng Tàu là ví dụ điển hình cần nhân rộng không chỉ trong ngành thủy sản mà còn trong các lĩnh vực khác.
Với nền tảng vững chắc, FIP Vũng Tàu không chỉ nâng cao giá trị bột cá mà còn góp phần bảo vệ môi trường biển, tạo công ăn việc làm cho cộng đồng ngư dân và đưa Việt Nam tiến gần hơn tới các “nhãn xanh” quốc tế.
Bạn có muốn biết cách doanh nghiệp của mình tham gia chuỗi cung ứng bền vững? Hãy để lại bình luận hoặc đăng ký nhận bản tin để cập nhật những cơ hội mới nhất.