Nội dung chính
Xác lập quyền sở hữu toàn dân tài sản dự án BOT Quốc lộ 51 đang được Bộ Tài chính xem xét lần thứ ba trong 6 tháng, nhằm giải quyết vướng mắc bàn giao.
Yêu cầu của Bộ GTVT và bối cảnh pháp lý
Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã gửi công văn đề nghị Bộ Tài chính sớm xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với tài sản của dự án mở rộng Quốc lộ 51 (đoạn Km0+900‑Km73+600) trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa‑Vũng Tàu, dựa trên hợp đồng BOT. Theo quan điểm của GTVT, hạ tầng giao thông là tài sản công, cần được quản lý, bảo trì liên tục để bảo đảm an toàn, phục vụ phát triển kinh tế và quốc phòng.
Tiến trình bàn giao tài sản dự án BOT QL51
Nhà đầu tư BVEC đã tạm dừng bảo trì dự án và đề nghị bàn giao tài sản cho Cục Đường bộ Việt Nam vào cuối tháng 1/2023. Ngày 19/4/2023, BVEC chính thức bàn giao 72,7 km đường và các cầu trên 25 m thuộc đoạn Km0+900‑Km73+600 cho Cục Đường bộ. Tuy nhiên, nhà đầu tư chưa chuyển giao nhà điều hành, hệ thống thiết bị thu phí và một số tài sản phụ trợ khác.
Cục Đường bộ đã tiếp nhận các hạng mục đã bàn giao để thực hiện công tác quản lý, bảo trì và bảo quản, nhưng việc thiếu các thiết bị thu phí khiến quá trình khai thác tài sản chưa hoàn thiện.
Các vướng mắc còn tồn tại
Theo hợp đồng ký năm 2009, thời gian thu phí tổng cộng là 20,66 năm, trong đó 16,66 năm để hoàn vốn và 4 năm tạo lợi nhuận. Đến cuối tháng 2/2017, thời gian hoàn vốn được điều chỉnh thành 20 năm 6 tháng 11 ngày (từ 1/7/2009 đến 12/1/2030) và lợi nhuận vẫn 4 năm. Năm 2018, sau kiểm toán Nhà nước, Cục Đường bộ tính lại thời gian lợi nhuận, giảm từ 4 năm xuống còn 9 tháng.
Hai vấn đề chưa đạt được thỏa thuận giữa BVEC và Cục Đường bộ là:
- Phí bảo toàn vốn chủ sở hữu 8,7 %/năm.
- Thời gian thu phí tạo lợi nhuận.
Để tránh việc thu phí vượt thời hạn, Cục Đường bộ đã phát hành văn bản 137/CĐBVN ngày 9/1/2023 tạm dừng thu phí tại các trạm từ 13/1/2023, trong khi các cuộc đàm phán vẫn chưa kết thúc.
Hướng giải quyết và các bước tiếp theo
Vào cuối tháng 10/2024, Bộ GTVT đã chỉ đạo Cục Đường bộ và các cơ quan liên quan khẩn trương giải quyết các tồn tại của dự án BOT QL51, tuân thủ thẩm quyền và quy định pháp luật. Việc xác lập quyền sở hữu toàn dân sẽ tạo cơ sở pháp lý cho nhà nước quản lý, bảo trì và khai thác tài sản hạ tầng một cách hiệu quả, đồng thời loại bỏ các rào cản tài chính giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý.