Nội dung chính
AI đang biến nhu cầu bộ nhớ DRAM thành một cơn bão, đẩy giá lên mức cao kỷ lục và làm giãn cách chuỗi cung ứng toàn cầu.
Áp lực AI lên thị trường RAM
Những tập đoàn công nghệ hàng đầu – Nvidia, AMD và Google – đang tiêu thụ khối lượng RAM khổng lồ để trang bị cho các chip AI thế hệ mới. Khi các nhà sản xuất GPU ưu tiên nhận HBM (High‑Bandwidth Memory) nhanh hơn, các nhà sản xuất PC, điện thoại và thiết bị tiêu dùng khác phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt.
Ai là người tiêu thụ chính?
Ba nhà cung cấp lớn nhất – Micron, SK Hynix và Samsung Electronics – chiếm gần 100 % thị trường DRAM. Micron hiện là nhà cung cấp HBM duy nhất cho cả Nvidia và AMD, đồng thời phải “đánh đổi” việc sản xuất 3 bit bộ nhớ thông thường để thay thế 1 bit HBM, làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu trung hạn.
Giá DRAM tăng vọt
Theo TrendForce, giá DRAM trung bình sẽ tăng từ 50 % đến 55 % trong quý I/2026 so với cuối 2025. Động thái này phản ánh sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa cung và cầu, khi các nhà sản xuất chip ưu tiên các ứng dụng máy chủ và HBM có lợi nhuận cao hơn.
‘Bức tường bộ nhớ’ – giới hạn hiệu suất AI
Sha Rabii, đồng sáng lập Majestic Labs, cho biết các nhà nghiên cứu AI đã nhận ra “bức tường bộ nhớ” ngay trước khi ChatGPT ra mắt vào cuối 2022. Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện nay tiêu thụ bộ nhớ gấp nhiều lần so với các mạng nơ‑ron tích chập (CNN) truyền thống, khiến GPU phải chờ dữ liệu từ RAM, giảm tốc độ xử lý.
“Hiệu suất bị giới hạn bởi dung lượng và tốc độ bộ nhớ; thêm GPU không còn hiệu quả nếu không có đủ RAM hỗ trợ,” Rabii nhấn mạnh.
Hệ quả cho người tiêu dùng và doanh nghiệp
Chi phí bộ nhớ chiếm khoảng 20 % giá thành một chiếc laptop – con số đã tăng từ 10‑18 % trong nửa đầu năm 2025. Apple cho rằng ảnh hưởng còn hạn chế, trong khi Dell cảnh báo chi phí đầu vào tăng sẽ đẩy giá bán lẻ lên cao. Jeff Clarke, CEO Dell, đã lên kế hoạch điều chỉnh cấu hình để giảm thiểu tác động, nhưng nguy cơ thiếu hụt vẫn kéo dài.
Ngay cả Nvidia, khách hàng lớn nhất của Micron về HBM, cũng phải đối mặt với câu hỏi “Giá GPU và máy chơi game sẽ tăng bao nhiêu?”. Micron cho biết hiện chỉ đáp ứng được khoảng 2/3 nhu cầu bộ nhớ trung hạn và dự kiến mở rộng nhà máy từ 2027‑2030; hàng cho năm 2026 đã bán hết.
Kết luận và dự báo
Nếu xu hướng AI không chậm lại, nguồn cung RAM có thể tiếp tục khan hiếm, kéo giá DRAM lên cao hơn 60 % vào cuối 2026. Các nhà sản xuất chip và thiết bị nên cân nhắc đa dạng hoá nguồn cung và đầu tư vào công nghệ bộ nhớ mới để tránh “bức tường bộ nhớ” làm cản trở đổi mới.
Nguồn: TrendForce | Nguồn: Gartner